ملاحظات دندانپزشكي در رابطه با بيماران داراي ناراحتي هاي رايج سيستميك

نويسنده: مسعود عادلزاده
استاد راهنما: مسعود رستگار پناه
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1373/01/01
مدرك: دكترا
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي كرمان، دانشكده دندانپزشكي،
چكيده: در اين مجموعه با توجه به گستردگي بيماريهاي سيستميك سعي شده است از بيماريهاي رايج سيستميك و ملاحظات دندانپزشكي مربوط به آنها سخن بميان آيد، آندسته از بيماريهايي كه از لحاظ كارهاي دندانپزشكي اهميت دارد به قرار زير هستند: بيماريهاي قلب، كبدي، كليوي و تنفسي، فشارخون، بيماريهاي غدد آندوكرين، ديابت، بيماريهاي خونريزي دهنده و اختلالات سيستم ايمني، صرع و السرپپتيك.
در مورد هر يك از بيمارهاي فوق الذكر شايد كتابهاي زيادي نوشته شده باشد اما آنچه كه در ادامه مندرجات مي آيد خلاصه از مباحث فصول اين پايان نامه است كه بصورت خيلي جزئي آورده شده است، لازم به توضيح است كه براي فهم بهتر مطالب بايست حتماً فصول مربوط مطالعه شود.
1-آندوكارديت باكتريال بيماري التهابي آندوكارد قلب است. تمام بيماران با ناهنجاري هاي زير مستعد آندوكارديت هستند: تب روماتيسمي، روماتيسم قلبي، بيماريهاي مادرزادي قلب. اين بيماران قبل از انجام اعمال خونريزي دهنده بايست پروفيلاكسي آنتي بيوتيك شوند.
2-بيماراني كه سابقه آنژين صدري را مي دهند مشاوره با پزشك معالج قبل از انجام درمانهاي دندانپزشكي ضروري است.
3-بيماراني كه سابقه آنفاركتوس ميوكارد را در 6 ماه قبل دارند بايست با صلاحديد پزشك معالج تحت درمان دندانپزشكي قرار گيرند. ممكن است ايندسته از بيماران داروهاي ضد انعقادي مصرف كننده كه ملاحظات خاص خود را دارند.
4- در مورد بيماراني كه از باطري هاي قلبي استفاده مي كنند استفاده از الكتروكوتر، كاويترون و ... كنتراانديكه است، بهتر است قبل از انجام معالجات بيمار را براي مشاوره بفرستيم.
5- بيماراني كه دريچه مصنوعي قلب بخصوص از نوع مكانيكال را دارند، مستعد عفونت و خونريزي (بخاطر داروهاي ضد انعقادي) هستند. اين بيماران بايست قبل از درمان هاي دندانپزشكي از رژيم پروفيلاكسي (B) استاندارد استفاده كنند.
6- كليه بيماران قلبي كه علائم نارسايي قلب را دارند بايد قبل از هر گونه درمان دندانپزشكي براي مشاوره نزد پزشك معالج فرستاده شوند.
7- بيماراني كه سابقه فشار خون بالا را مي دهند بايست قبل از اعمال دندانپزشكي، فشار خون آنها چك شود، اگر فشار سيستوليك آنها بالاتر از 180 ميليمتر جيوه بود انجام كارهاي دندانپزشكي كنتراانديكه است.
8- در گروه بيماران كبدي، دو بيماري در قبال اعمال دندانپزشكي از همه مهمترند: هپاتيت ويروسي نوع B‌ و سيروز كبدي. بيماراني كه هپاتيت ويروسي نوع B را داشته باشند، خطر انتقال بيماري به دندانپزشك و ساير بيماران را دارد كه در مورد آنها ملاحظات استريليزاسيون را بايست انجام داد. اما بيماراني كه سيروز كبدي دارند مواجه با دو مشكل عمده هستند: مصرف بعضي داروها و استعداد به خونريزي.
9- بيماراني كه نارسائي مزمن كليوي دارند بسته به شدت ضايعه، در قبال اعمال دندانپزشكي مشكلات زير را دارند: آنمي، استعداد به عفونت و خونريزي، هيپرتانسيون، بر هم خوردن بالانس الكتروليتهاي سرم و آريتمي قلب كه هر كدام ملاحظات خاص خود را دارد.
10-بيماري ديابت به دو دسته وابسته و غير وابسته به انسولين تقسيم بندي مي شود. افراديكه ديابت وابسته به انسولين دارند پيش آگهي خوبي نسبت به اعمال دندانپزشكي ندارند و معمولاً مشكلات زيادي دارند ولي پيش آگهي افراد ديابتيك غير وابسته به انسولين بهتر است و اين دسته از بيماران در قبال اعمال دندانپزشكي مشكلات زير را دارند: اختلال در فاز ترميم، استعداد به عفونت و كماي ديابتيك.
11- بيماراني كه عفونت فعال دستگاه تنفسي (مانند سل) دارند بايست تا رفع حالت فعال بيماري معالجات دندانپزشكي به تعويق افتد، اما گروهي از اين بيماران داروهاي استروئيدي مصرف مي كنند كه ملاحظات خاص خود را دارند.
12- حاملگي اگر چه بيماري نيست ولي از چهار جهت براي دندانپزشك اهميت دارد: سقط جنين، راديوگرافي، تجويز دارو و وضعيت زن باردار روي صندلي دندانپزشكي. كلاً در سه ماهه دوم حاملگي انجام اعمال دندانپزشكي براي جنين و مادر خطر كمتري ايجاد مي كند.
13- مهمترين مسئله در ارتباط با بيماران هيپرتيروئيديسمي، بحران تيروئيدي است كه ممكن است متعاقب استرس، ايجاد عفونت حاد و استفاده از كاتكولامينها بوجود آيد.
14- در بيماران هيپوتيروئيديسمي اگر علائم بيماري شديد بود شخص مستعد كماي هيپوترميك است كه در صورت بوجود آمدن حالت كما بايست بيمار را گرم نگه داشت و صد ميلي گرم هيدروكورتيزون تزريقي تجويز نمود و بيمار را سريعاً به مركز مجهز رساند.
15- بيماران هيپرپاراتيروئيديسمي در قبال كارهاي دندانپزشكي دو مشكل عمده دارند. اول:‌ اختلالات كليوي و دوم: اختلالات ريتم قلب كه ملاحظات خاص خود را دارد.
16- بيماران مبتلا به نارسائي قشر غدد فوق كليوي با سه مشكل عمده در ارتباط اند:
- سوپرس شدن آدرنال متعاقب اعمال استرس زا.
- استعداد به عفونت و تأخير در التيام زخمها.
- ايجاد شوك
در اين بيماران سابقه مصرف داروهاي استروئيدي، مدت و مقدار دارو اهميت داشته و ملاحظات خاص خود را دارد.
17- در مورد بيماراني كه در شرح حال خود مسائل زير را عنوان نمايند بايد مشكوك به اختلالات خونريزي دهنده شويم: سابقه خونريزي در بستگان نزديك، سابقه خونريزي غير معمول متعاقب جراحي و تروما، مصرف داروهاي ضد انعقادي و آنتي بيوتيك به مدت طولاني، داشتن بيماري هايي نظير لوكمي، بيماري هاي مزمن كبدي، هموفيلي، خونريزي خود به خود از بيني، گوش و دهان. در برخورد با اين بيماران مي توان با استفاده از تستهاي انعقادي و صلاحديد هماتولوژيست اعمال دندانپزشكي را به نحو قابل قبول انجام داد.
18- در مورد بيماراني كه نسبت به داروهاي بي حسي موضعي گروه آميدي و استري حساسيت دارند مي توان جهت بي حسي موضعي از 5 تا 10 ميلي گرم ديفن هيدرامين (بنادريل) استفاده كرد.
19- بيماراني كه مشكلات زير را دارند: نقص سيستم ايمني، استفاده از داروهاي ايمونو ساپرسيو، بيماري هاي كلاژن، بيماراني كه شيمي درماني و يا اشعه درماني شده اند بايد دانست كه به شدت مستعد عفونت هستند و در قبال اعمال دندانپزشكي بايد با پزشك معالج مشاوره انجام گيرد.
20- در برخورد با بيماراني كه السرپپتيك دارند بايست با استرس كمتر حتي الامكان از تجويز ضد التهاب هاي استروئيدي و غير استروئيدي خودداري كرد.
21- بيماراني كه سابقه حمله صرع را مي دهند، بايد توجه داشت كه قبل از اعمال دندانپزشكي بيماريشان تحت كنترل باشد و در صورت بوجود آمدن حمله صرعي،‌ بايد راه تنفس را باز نگه داشت و 5 ميلي گرم ديازپام عضلاني و يا وريدي (خيلي آهسته) به بيمار تجويز كرد.
كلمات كليدي: