تهيه گاز دي اكسيد كلر و بررسي كارايي آن در حذف مواد آلي باقيمانده از پساب ثانويه فاضلاب شهري

نويسنده: فاطمه كريمي
استاد راهنما: فروغ واعظي
استاد مشاور: اشرف السادات مصباح، كاظم ندافي، جعفر نوري
تاريخ دفاع: 1380/06/20
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: در دنياي امروز كه نياز به آب روندي روز افزون يافته است. استفاده از پسابهاي تصفيه شده نيز معمولاً مساله آفرين مي باشد. علت اين است كه پسابهاي مرحله ثانويه سرشار از ميكروارگانيسمها و مواد آلي گوناگوني هستند كه از مراحل قبلي تصفيه بجا مانده است.
يكي از مهمترين راهها جهت تصفيه پيشرفته پساب استفاده از اكسيداسيون شيميايي جهت حذف همزمان مواد آلي و عوامل بيماريزا مي باشد. از ميان عوامل اكسيد كننده دي اكسيد كلر در مقايسه با كلر به دليل قدرت بسيار بيشتر در نابود سازي كيست پروتوزونرها از جمله كيستهاي ژيارديا و نابود سازي ويروسها در دامنه وسيعي از PH و عدم تشكيل فرآورده هاي جانبي داراي طعم و بوي نامطبوع و در مقايسه با ازن به دليل سهولت در روش توليد و پايداري مقبولتر ( حدود يك ماه بيشتر ) مورد توجه قرار گرفته است.
با توجه به گسترش سريع تصفيه خانه هاي فاضلاب كشور در حال حاضر و سالهاي آينده و مشكلات ناشي از كمبود آب همواره دغدغه انتخاب بهترين گزينه جهت تصفيه نهايي وجود داشته و خواهد داشت و در انتخاب عامل گندزدايي نيز مسايل مختلف در ارتباط با كيفيت شيميايي و ميكروبي بايد مد نظر قرار گيرد. از اين رو در اين تحقيق سعي بر آن شده است كه به بررسي خصوصيات و توانايي
دي اكسيد كلر در تصفيه پيشرفته پساب مرحله ثانويه تصفيه خانه صاحبقرانيه تهران پرداخته شود.
در اين تحقيق اكسيداسيون كلريت سديم تحت شرايط اسيدي براي دي اكسيد كلر بكار گرفته شد و دامنه غلظت توليدي اين روش در حد ذكر شده در كتاب روش هاي استاندارد (ppm 600-200 ) بدست آمد. ضمناً دي اكسيد كلر سنتر شده از خلوص بالايي برخوردار بود. در اين بررسي تاثير محلول دي اكسيد كلر بر پارامترهاي زير در مقادير مختلف تزريق و زمانهاي ماند مختلف بررسي و نتايج زير حاصل شده است :
اثر بر ميزان COD كل : با تزريق دي اكسيد كلر به نمونه ها به ميزاني مساوي با 4/1، 2/1 و 1 برابر موجودي مواد آلي پساب كاهش ملاحظه شده در ميزان COD كل پس از زمان تماس 60 دقيقه به ترتيب حدود 17/42، 49 و 28/55 درصد بوده است.
اثر بر ميزان COD محلول : با تزريق دي اكسيد كلر به نمونه ها به ميزاني مساوي با 4/1، 2/1 و 1 برابر موجودي مواد آلي پساب و در زمان تماس 60 دقيقه ميزان COD محلول به ترتيب حدود 44، 54 و 62 درصد مشخص شده است.
اثر بر ميزان مواد معلق : با افزودن دي اكسيد كلر تحت غلظت هاي مشخص شده قبلي و در زمان تماس 60 دقيقه ميزان مواد معلق به ترتيب 51/26، 86/21، 174 درصد كاهش را نشان داده است.
قدرت گندزدايي دي اكسيد كلر:
متوسط مقدار MPN در 100 ميلي متر پساب رقيق شده 90 عدد براي تعداد كل كيفرمها و 63 عدد براي كليفرمهاي مدفوعي مشخص شد كه پس از تزريق دي اكسيد كلر تحت ميزان هاي ذكر شده قبلي كليفرمهاي مدفوعي و تعداد كل كليفرمها به مقدار كمتر از 2 عدد در 100 ميلي ليتر تقليل يافت. و پس از تزريق به مقدار mg/l 3 در زمان هاي تماس 20 و 30 دقيقه به ترتيب 7/58 و 5/92 درصد كاهش در كل كليفرمها و 58 و بيش از 96 درصد كاهش در كليفرمهاي مدفوعي مشاهده شد. هر چند درصدهاي حذف ميكروبي در محيط پساب اصلي متفاوت از ارقام ذكر شده خواهد بود اما با توجه به توان هم زمان COD در كاهش ميزان مواد معلق پساب قابل پيش بيني است كه در صورت رعايت زمان تماس كافي گندزدايي پساب نيز بنحو نسبتاً مطلوب انجام گيرد.
لازم به ذكر است با افزايش ميزان دي اكسيد كلر تزريقي به mg/l 5 در مدت زمان 15 و 30 دقيقه به ترتيب 5/92 و بيش از 5/97 درصد كاهش در كل كليفرمها و 92 و بيش از 96 درصد كاهش در كليفرمهاي مدفوعي حاصل شده است.
در مجموع استفاده از دي اكسيد كلر جهت كاهش مواد معلق COD و MPN در پساب ثانويه تا حد مقبول براي استفاده مجدد در مواردي از مصارف غير شرب موثر بوده است.
كلمات كليدي: