طراحي و ارزشيابي برنامه آموزش پيشگيري از ايدز در ملوانان بندر چابهار

نويسنده: ايرج ضاربان
استاد راهنما: عليرضا حيدرنيا
استاد مشاور: فاطمه رخشاني، حسين جباري
تاريخ دفاع: 1382/07/01
مدرك: كارشناسي ارشد آموزش بهداشت
دانشگاه: دانشگاه تربيت مدرس، علوم پزشكي،
چكيده: بيماري ايدز، هنوز يكي از مشكلات بهداشتي در دنيا بويژه در كشورهاي در حال توسعه است. تفاوت الگوي غالب انتقال (از طريق جنسي) در شهرستان چابهار با كل كشور كه الگوي غالب انتقال (از طريق تزريق) مي باشد باعث گرديده تا آموزشها عمدتاً براساس محتواي آموزش پيشگيري از اين روش انتقال، متمركز گردد موجب شد كه اين مطالعه روي ملوانان بندر چابهار كه در حال رفت و آمد به كشورهاي خارجي ميباشند، انجام پذيرد.
پژوهش حاضر يك مطالعه نيمه تجربي است كه با هدف طراحي و ارزشيابي برنامه آموزش پيشگيري از ايدز در ملوانان بندر چابهار انجام گرفت. جامعه آماري مورد مورد پژوهش، 150 نفر ملوان بودند كه مورد بررسي قرار گرفتند.
ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه بود كه در چهار بخش مشخصات دموگرافيكي، آگاهي، نگرش و عملكرد تنظيم گرديد و بعد از تأييد اعتبار و اعتماد علمي آن مورد استفاده قرار گرفت. در اين پژوهش، ابتدا ميزان آگاهي، نگرش و عملكرد افراد مورد مطالعه نسبت به بيماري ايدز مورد بررسي قرار گرفت. پس از مشخص نمودن نيازهاي آموزشي آنان، برنامه آموزشي و محتوي آموزشي تدوين گرديد. براي ارائه محتوي آموزشي از روش هاي سخنراني، بحث گروهي، چهره به چهره، پرسش و پاسخ، پمفلت پوستر و فيلم آموزشي استفاده شد.
براي بررسي ميزان تأثير مداخله آموزشي دو ماه پس از اجراي برنامه، ميزان آگاهي، نگرش و عملكرد واحدهاي مورد پژوهش توسط Post-test تعيين و با اطلاعات بدست آمده از Pre-test مقايسه گرديد. داده هاي آماري بوسيله روش هاي مناسب آماري تجزيه و تحليل شدند.
نتايج اين پژوهش نشان داد كه 21% ملوانان در خارج از كشور ارتباط جنسي داشته اند و بين ميزان ميانگين نمرات قبل و بعد از مداخله آموزشي آگاهي (27.74 در مقابل 36.33)، نگرش (29.45 در مقابل 42.48) و عملكرد (7.97 در مقابل 10.15) در جامعه پژوهش تفاوت معني داري مشاهده شد. بعبارت ديگر برنامه آمزش بهداشت در ارتقاء آگاهي، ايجاد نگرش مثبت و بهبود عملكرد در افراد مورد مطالعه مؤثر بوده است(P<0.0001).
كلمات كليدي: آموزش بهداشت، ايدز، ملوان، چابهار