تومورهاي خوش خيم معده در ايران

نويسنده: شهرام ابوطالبي
استاد راهنما: جواد هيئت
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1372/01/01
مدرك: دكترا پزشكي
دانشگاه: آزاد اسلامي واحد تهران، پزشكي،
چكيده: مطالبي كه در زير ذكر مي گردد خلاصه بررسي هاي اينجانب زير نظر مستقيم آقاي دكتر هيئت بر روي 1963 مورد تومور معده در 8 بيمارستان تهران و اصفهان مي باشد كه شرح مفصل آنها و نمودارها و اشكال مربوطه در متن آمده است.
تومورهاي خوش خيم معده به دو دسته كلي با منشاء اپي تليال و غير اپي تليال (مزانژيال) تقسيم بندي مي گردند. تومورهاي اپي تليالي شامل انواع متعددي از تومورها مي گردند كه در بررسي هاي ما حدود 0.5% از كل تومورهاي معده و 31% از تومورهاي خوش خيم معده را شامل مي شوند. در آمار ما 7 مورد پوليپ هيپرپلاستيك (پوليپهايي كه نئوپلاسم واقعي نبوده و حدود 90% از پوليپهاي معده را شامل مي شوند و احتمال تبديل شدن به فرم بدخيمي آنها بسيار كم است). دو مورد پوليپ آدنوماتوز (پوليپهايي كه يك نئوپلاسم واقعي هستند و 10% از پوليپهاي معده را شامل مي شوند و احتمال تبديل شدن آنها به كارسينوم حدود 40% مي باشد) يك مورد پوليپوز منتشر (زماني كه بخش وسيعي از معده توسط پوليپ پوشيده شده باشد) بوده است.
تومورهاي با منشأ غير اپي تليال نيز شامل انواع متعددي مي گردد كه در بررسي ما حدود 1.15% از كل تومورهاي معده و 69% از تومورهاي خوش خيم معده را شامل مي گشته است. در آمار ما 19 مورد ليوميوم (توموري كه از عضلات صاف منشاء داشته و شايعترين تومور خوش خيم معده مي باشد) دو مورد شوانوم (مورد شخصي دكتر هيئت، توموري كه از سلولهاي غلاف عصبي منشاء گرفته است) و يك مورد تومورنادرگرانولوم ائوزينوفيل (مورد شخصي دكتر هيئت، تومور يا پوليپ غير آدنوماتوزي كه به دو شكل منتشر با انفيلتراسيون ائوزينوفيلي و تومورال ديده مي شود و نوع اخير در ادبيات پزشكي استثنايي مي باشد و تا به حال بدخيمي گزارش نشده است) بوده است.
در اين بررسيها همچنين، تومورهاي بدخيم با منشاء اپي تليال حدود 9/96% از كل تومورهاي معده را شامل شده است كه شامل 1810 مورد آدنوكارسينوم، 81 مورد كارسينوم آناپلاستيك، 9 مورد كارسينوم سلولهاي سنگفرشي و 3 مورد كارسينوم سلولهاي كوچك Small Cell Carcinoma بوده است. همچنين تومورهاي بدخيم با منشاء غير اپي تليال (مزانژيال) حدود 4/1% از كل تومورهاي معده را شامل مي گشته است كه 12 مورد لنفوم بدخيم، 12 مورد ساركوم تمايز نيافته و 4 مورد ليوميوساركوم بوده است.
نتايجي كه از اين آمار بدست آمده است اين است كه در ايران بر خلاف رفرانسهاي خارجي شايعترين تومور خوش خيم معده داراي منشاء غير اپي تليالي بوده است در حالي كه در منابع خارجي شايعترين آن تومورهاي با منشاء اپي تليالي مي باشد علل اين اختلاف را چنين مي توان بيان نمود:
تومورهاي خوش خيم معده زماني كه علامت ايجاد كنند تشخيص داده مي شوند علائم بيشتر بدليل بزرگي توده تومور مي باشد و شامل درد اپي گاستر، نكروز سطحي و خونريزي است و چون انواع غير اپي تليالي تومورهاي خوش خيم داراي اندازه بزرگتري نسبت به انواع اپي تليالي مي باشند، در نتيجه اين تومورها بيشتر علامت دار گشته و در ايران بيشتر تشخيص داده مي شود و در نتيجه آمارهاي ايران بالاتر مي باشد.
در يك مورد تومور دمبلي شكل كه قطر هريك از برجستگي هاي آن 7 و 6 سانتي بوده است، مشاهده گرديده است.
ميانگين قطر ليوميوم ها حدود 6.5 سانتي متر بوده است. در حالي كه ميانگين قطر ليوميوسا ركومها 13 سانتي متر بوده است. از نظر نكروز مركزي 50% سطح مقطع ليوميومها دچار نكروز مركزي بوده اند كه همگي آنها اندازه اي بيش از 8 سانتي متر داشته اند. اين يافته نشان دهنده اين است كه اگر چه نكروز مركزي يك يافته اي به نفع بدخيمي تومور مي باشد ولي اين پديده در تومورهاي بزرگ خوش خيم نيز يك يافته شايع است. همچنين 50% موارد ليوميومها داراي زخم سطحي بوده اند كه همگي آنها به جز 2 مورد قطري بيش از 6ـ5 سانتي متر داشته اند. مي توان چنين نتيجه گرفت كه ايجاد زخم سطحي و آتروفي مخاط روي تومور با اندازه تومور ارتباط مستقيم دارد. حداكثر شيوع آن در دهه چهارم زندگي بوده است و نسبت زن و مرد تقريباً يكسان بوده است.
در كشورهاي توسعه يافته اكثر تومورها بطور اتفاقي در طي بررسيهاي روتين و يا به دلايل ديگر كشف مي گردند ولي در ايران به دلايلي كه ذكر گرديد اين مسئله كمتر مشاهده شده است و اكثراً به دليل علائمي كه براي بيمار ايجاد كرده اند، باعث مراجعه بيمار به بيمارستان و كشف تومور شده اسـت. شايعتـرين علائم باليني آن بـه تـرتيب درد اپـي گـاسـتر (47%)، همـاتمز (35%) بوده است.
تشخيص باليني اكثر بيماران زخم معده و كانسر معده بوده است و تشخيص باليني براي 20% بيماران ليوميوم بوده است. يافته فيزيكي مهم توده در اپي گاستر بوده است كه در 17% بيماران وجود داشته است. راديوگرافي از معده و اثني عشر در 27% موارد طبيعي گزارش گرديده است. كه خطاي بالاي راديوگرافي بدون كنتراست دوبل را نشان مي دهد.
در نهايت توصيه مي گردد كه در بيماران با علائم گوارشي، بعد از رد علل شايع حتماً تومورهاي خوش خيم معده به عنوان عامل ايجاد كننده در مد نظر پزشكان قرار داشته باشد. توجه به اين مورد و يك تشخيص صحيح باعث كاهش عوارض، مرگ و مير و هزينه هاي درماني و نگراني بيمار خواهد گشت.
كلمات كليدي: