بررسي فراواني آناتوميك سرطان كولون در بيمارستان فيروزگر و حضرت رسول اكرم (ص) از سال 1379-1369

نويسنده: رضا آل رضا اميري، صدف واقفي فر
استاد راهنما: جلالي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1380/01/01
مدرك: دكترا پزشكي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي ايران، پزشكي،
چكيده: سرطان روده بزرگ شايعترين بدخيمي دستگاه گوارش است و سومين سرطان شايعي است كه در زنان و مردان آمريكايي تشخيص داده مي شود و دومين علت موارد مرگ ناشي از سرطان مي باشد. تنها در كشور آمريكا در سال 1996 تقريباً 133500 مورد جديد سرطان كولوركتال تشخيص داده شد و 54900 فرد در پي ابتلا به اين بيماري جان خود را از دست دادند. آمارها حكايت از آن دارد كه از هر 20 نفر آمريكايي يك نفر دچار سرطان كولوركتال خواهد شد و در واقع هر نوزادي كه در آمريكا به دنيا مي آيد تا پايان عمر 5 درصد شانس ابتلا به سرطان كولوركتال را خواهد داشت.
در مورد سرطان روده بزرگ تحقيقات انجام شده در ايران بسيار اندك مي باشد ولي آنچه از مهمترين اين تحققات كه توسط دكتر حسين هاشمي در طي سالهاي 1359ـ1335 انجام شده است برمي آيد اين است كه ايران جزء نواحي داراي شانس پايين ابتلا به اين بدخيمي است. در اين پژوهش ما قصد داريم علاوه بر بررسي اپيدميولوژي اين بيماري، تغييرات محل درگيري رود? بزرگ در جريان سرطان كولوركتال را نيز مورد سنجش قرار دهيم. به همين منظور تعداد 182 پروند? بيمارستاني مربوط به بيماران مبتلا به سرطان كولوركتال كه در طي سالهاي 79ـ1369 در بيمارستانهاي فيروزگر و حضرت رسول اكرم بستري شده اند، مورد بررسي قرار گرفت و علاوه بر فاكتورهاي دموگرافيك، موارد مهم ديگر از جمله علايم باليني، محل درگيري، روشهاي تشخيصي مورد استفاده و مرحل? بيماري براساس تقسيم بندي Duke نيز بررسي شد. نتايج حاصله به قرار زير است: 86 بيمار از مجموع 182 بيمار را مردان تشكيل مي دادند. (47.25%) و 96 بيمار باقيمانده (52.75%) جزء جامع? زنان بودند و اختلاف معني داري از لحاظ جنسيت مبتلايان مشاهده نشد. محدود? سني افراد مورد بررسي 91ـ28 سالگي بود و حداكثر موارد را در سنين 69ـ50 سالگي (86 مورد، 47.25%) مشاهده كرديم. ميانگين سني مردان مورد بررسي 58.6و در مورد زنان 59.7 بود و ميانگين سني كل 182 بيمار مورد بررسي، 59.2 بود.
72 نفر از مردان (84.9%) و 23 نفر از زنان مورد مطالعه (23.96%) در سابق? خود مصرف سيگار را ذكر مي كردند كه رابط? معني داري بين استعمال سيگار و ابتلاء به سرطان كولوركتال مشاهده شد (0.001>p
59 نفر از افراد مورد بررسي، جزء روستانشينان بودند ولي ارتباط معني دار بين سكونت در شهر و ابتلاء به سرطان كولوركتال بدست نيامد. شايعترين علامت باليني افراد مراجعه كننده، تغيير اجابت مزاج بود كه در 94% موارد مشاهده شد و بيشترين روش تشخيصي مورد استفاده نيز، ركتوسيگموييدوسكپي و كولونوسكپي (114 نفر، 62.64%) بود و باريم انما در رتب? دوم قرار داشت (77 مورد، 42.31%) در مورد 57 نفر از بيماران، لاپاراتومي اولين اقدام انجام شده بود.
براساس تقسيم بندي Duke ، شايعترين مرحل? بيماري مشاهده شده، Stage B )50%) و هيچ موردي از ابتلاء بيماران در مرحله Stage A مشاهده نشد، آدنوكارسينـوم well difrentiated شايعترين فرم پاتولوژي مشاهده شده بود و در 14% موارد آدنوكارسينوم موسيني گرازش گرديد و 1 دو مورد (1.1%) نيز لنفوم رود? بزرگ وجود داشت.
از نظر تقسيم بندي محل درگيري براساس آناتومي رود? بزرگ، به سه ناحيه ركتوم، كولون ديستال (سيگموييد و كولون نزولي) و كولون پروگزيمال (سكوم، كولون صعودي و كولون عرضي) تقسيم گرديد كه در اين ميان ركتوم شايعترين محل درگيري (44%) بود و تعداد موارد درگير كولون پروگزيمال نسبت به آمارهاي جهاني افزايش يافته بود.
اين پژوهش بيانگر آنست كه امكان ابتلاء به سرطان رود? بزرگ حتي در دهه سوم زندگي نيز وجود دارد ولي با اين حال اكثريت موارد را بعد از 50 سالگي شاهد هستيم و لازمست آزمونهاي بيماريابي و غربالگري در مورد افراد در معرض خطر انجام گيرد و سيگار در ابتلاء به سرطان كولوركتال داراي نقش مهم و معني داري است (0.001>p) و نيز ميزان موارد درگيري سمت راست كولون، نسبت به آمارهاي قبلي رو به افزايش است و در واقع يك تغيير مكان در اين بيماري پويا مشاهده مي شود. آگاهي دادن به جامعه و مطلع كردن افراد از علايم اوليه كاري و بررسي افراد در معرض خطر و انجام آزمونهاي مناسب بيماريابي و غربالگري بهترين راه پيشگيري، كنترل و شناسايي زودهنگام موارد ابتلاء است.
كلمات كليدي: