بررسي شيوع آلودگي با هپاتيت B و C در خونهاي اهدايي به بانك خون در تابستان 1378 در اصفهان

نويسنده: عليرضا لفظ لنجاني
استاد راهنما: ايرج كريمي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1378/07/01
مدرك: دكتراي حرفه اي پزشكي
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، پزشكي،
چكيده: بطور خلاصه مي توان گفت كه هپاتيت B و C دو بيماري عفوني ويروسي مي باشند كه محل اصلي استقرار ويروس در آنها كبد است. در بسياري از موارد پس از عفونت با ويروسهاي هپاتيت B و C بيمار حتي بدون علامت بوده و پس از گذشت مدت زمان محدودي بهبودي مي يابد و هيچگونه عارضه اي بر جاي نمي ماند. اما هميشه هم داستان به اين خوشي و خوبي پايان نمي يابد و با استقرار ويروس دركبد و فعاليت سيستم ايمني بدن در مقابل سلولهاي كبدي آلوده به ويروس در نهايت كبد بيمار ممكن است آسيب پيدا كند و بيمار مبتلا به هپاتيت فولمينات، هپاتيت مزمن و سيروز، و حتي كارسينوم هپاتوسلولار بشود و باعث معلوليت و مرگ و مير بيماران گردد. از طرفي راههاي انتقال اين ويروس تا حدودي شناخته شده است و مي توان با بكارگيري تمهيدات مناسب تا حدود زيادي از انتقال آن جلوگيري نمود. از طرف ديگر الگوي اپيدميولوژيك آلودگي به اين ويروسها (و بخصوص ويروس هپاتيت B) در جوامع مختلف (از نظر فرهنگي اجتماعي، اقتصادي و حتي جغرافيايي) متفاوت است. لذا بررسي اپيدميولوژيك آلودگي به اين ويروسها در جامعه ايراني (اصفهان) ضروري به نظر مي رسد. تا بتوان تمهيدات مناسب براي جلوگيري از گسترش آلودگي بكار بست. در اين پژوهش با بررسي افراد اهداء كننده خون به سازمان انتقال خون اصفهان (به عنوان نمونه اي از جامعه عمومي اصفهان)، بررسي توزيع فراواني اين افراد از نظر سن و جنس و بررسي توزيع فراواني آلودگي آنها به ويروسهاي هپاتيت B و C به تفكيك جنس و در گروههاي سني مختلف هدف بوده است. تا بتوان الگوي اپيدميولوژيك مناسبي را بدست آورد.
اين مطالعه در تابستان 1378 در شهر اصفهان و روي افراد اهداء كننده خون صورت گرفت. مطالعه بصورت مقطعي توصيفي مي باشد كه در آن از افراد اهداء كننده خون بطور تصادفي ساده نمونه گيري (معادل 579 نفر) انجام شد و از نظر سن و جنس آناليز شدند و مثبت بودن HBsAg و AntiHCV در آنها مورد بررسي قرار گرفت و اطلاعات بدست آمده در جدول از پيش طراحي شده ثبت گرديد و با استفاده از نرم افزار آماري Systat آناليز شدند. در اين مطالعه 579 نفر مورد مطالعه قرار گرفتند كه حداقل 17 سال و حداكثر 71 سال داشتند و به 6 گروه سني تقسيم شدند. از نظر جنس از مجموع 579 نفر افراد مورد مطالعه، 523 نفر مرد (33/99%) و 56 نفر زن (67/9%) بودند. از نظر مثبت بودن آنتي ژن هپاتيت B از مجموع 579 نفر افراد مورد مطالعه 8 مرد و 2 زن مثبت بودند و در مجموع 73/1 درصد افراد اهداء كننده خون از نظر HBsAg مثبت بودند كه 4 نفر آنها در گروه سني دوم (30-21 سال) 2 نفر در گروه سني سوم (40-31 سال) و 2 نفر در گروه سني چهارم (50-41 سال) و 1 نفر در گروه سني پنجم (60-51 سال) و 1 نفر درگروه سني ششم (61 سال به بالا) قرار داشتند. از نظر هپاتيت C از مجموع 579 نفر افراد مورد مطالعه 2 نفر از نظر آنتي بادي ضد Hepatitis C Virus) HCV) مثبت بودند كه هر دو مرد بودن و هر دو در گروه سني سوم (40-31 سال) قرار داشتند. براساس اين مطالعه ميزان شيوع آلودگي به آنتي ژن هپاتيت B در افراد اهداء كننده خون در اصفهان در تابستان 1378، 3/17 نفر در هزار و ميزان فراواني مثبت بودن آنتي بادي ضد HCV در افراد اهداء كننده خون در اصفهان در تابستان حدود 5/3 در هزار برآورد شد. از نتايج اين مطالعه چنان برمي آيد كه اگر ما افرادي را كه جهت اهداء خون به بانك خون مراجعه كرده اند را به عنوان نمونه اي از جامعه عمومي شهرمان (يا كشورمان) بحساب آورده، مي توان گفت كه وضعيت هپاتيت B و C در جامعه و كشور ما از وضعيت خوبي برخوردار است و بايد براي حفظ و بهتر كردن اين وضعيت تلاش بيشتري نمود.
كلمات كليدي: هپاتيت، هپاتيت B، هپاتيت ‍‍C، ويروس هپاتيت C، آنتي ژن سطحي هپاتيت B، آنتي بادي ضد ويروس هپاتيت C، انتقال خون