بررسي تغييرات كورتيزول ادراري كارگر در معرض صدا در كارخانه نساجي سپاهان لايه اصفهان

نويسنده: مليحه رنجبر
استاد راهنما: اردشير كلانتري
استاد مشاور: سيد قوام ميرستاري، سيامك پور عبديان، حسن رضوانيان
تاريخ دفاع: 1385/07/01
مدرك: كارشناسي ارشد بهداشت حرفه اي
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، بهداشت، گروه بهداشت حرفه اي
چكيده: مقدمه: صدا يكي از مهمترين عوامل زيان آور در محيط كار است و نقش بسزايي در به هم زدن تعادل فيريولوژيكي بدن دارد. پژوهشهاي انجام يافته نشان مي دهد كه از نظر كارگران بزرگترين مشكل موجود در محيط كار آلودگي صوتي مي باشد. سرو صدا علاوه بر آثار سوء بر روي سيستم شنوايي به عنوان يك استرسور عمومي ممكن است سبب افزايش فشار خون، بروز مشكلات قلبي- عروقي، تحريك اعصاب، اضطراب و اختلال در ترشح هورمونهاي بدن به ويژه كورتيزول شود. هدف از اين مطالعه بررسي اثرات صدا بر روي ميزان ترشح كورتيزول ادرار كارگران بود.
مواد و روشها: نوع مطالعه در اين پژوهش تجربي (مداخله اي) و تحليلي و جهت آن آينده نگر مي باشد. جمعيت مورد مطالعه را كارگران كارخانه نساجي سپاهان لايه اصفهان تشكيل مي دادند. از بيست نفر كارگر مرد كاملا سالم كه افت شنوايي نداشتند و همه به طور مداوم در شيفت صبح كار مي كردند، سه بار در روز (9 صبح، 5/11 صبح و 3 بعد ازظهر) و در دو روز مطالعه نمونه ادرار گرفته شد. طي روز اول كارگران از هيچ گونه وسيله حفاظت شنوايي استفاده نمي كردند، اما در روز دوم از كارگران خواسته شد كه از ايرماف استفاده كنند. ميزان كورتيزول ادرار با روش RIA و با استفاده از دستگاه گاماكانتر اندازه گيري شد و كراتينين ادرار نيز با روش JAFFE و با استفاده از دستگاه اتو آنالايزر تعيين مقدار شد.
نتايج: ميانگين كوتيزول ادرار كارگران در روز اول مطالعه و بدون استفاده از وسيله حفاظت شنوايي µg/mgCreatinine 0.150 و در روز دوم مطالعه و با استفاده از ايرماف µg/mgCreatinine 0.076 بود. ميانگين كورتيزول ادرار كارگران بر حسب µg/mgCreatinine در ساعات 9 صبح، 5/11 صبح و 3 بعد از ظهر در روز اول مطالعه به ترتيب 142/0، 119/0 و 052/0 و در روز دوم به ترتيب 103/0، 086/0 و 041/0 اندازه گيري شد.
بحث و نتيجه گيري: در اين پژوهش به غير از عامل كاهش صدا در دو روز مطالعه هيچ تغيير ديگري در محيط كار كارگران داده نشده. نتايج نشان مي دهد كه به دنبال كاهش صدا در حدود 3/29 دسي بل (به دليل استفاده از ايرماف) كاهش قابل ملاحظه اي در ميزان كورتيزول و در نتيجه واكنشهاي استرسي رخ داده است و در نتيجه مقدار كورتيزول در روز اول (بدون استفاده از ايرماف) نسبت به روز دوم (با استفاده از ايرماف) به صورت معني داري كاهش پيدا كرد. (P<0.05). بنابراين نتايج اين مطالعه فوايد استفاده از وسايل حفاظت شنوايي مانند ايرماف در كاهش اثرات سوء افزايش مزمن هورمون كورتيزول در اثر سر و صدا را نشان مي دهد.
كلمات كليدي: