بررسي تاثير تشكچه ارگونوميك بر اندكسهاي RULA SCORE در رانندگان شركت واحد اتوبوسراني اصفهان

نويسنده: نسرين صادقي
استاد راهنما: احسان حبيبي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1385/04/01
مدرك: كارشناسي ارشد بهداشت حرفه اي
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، بهداشت، گروه بهداشت حرفه اي
چكيده: مقدمه: رانندگي از جمله مشاغلي است كه در آن فرد به دليل ماهيت كار و شرايط وسيله نقيله دچار ناراحتيهاي اسكلتي عضلاني مي شود. يكي از دلايل اصلي تصادفات نيز همين نارحتيهاي رانندگان است. يك راه براي كاهش اين اختلالات استفاده از يك تشكچه است كه بتواند ضمن كاهش ارتعاش منتقله به راننده، پوسچر وي را اصلاح كرده و نهايتا اختلالات اسكلتي عضلاني را كاهش دهد. در اين طرح ما ضمن بررسي اختلالات اسكلتي عضلاني و آنتروپومتري رانندگان و يافتن روابط بين اختلالات و ابعاد بدن آنها، يك تشكچه را به عنوان عامل مداخله گر در كاهش ارتعاش و اصلاح پوسچر و نهايتا كاهش دهنده اختلالات اسكلتي عضلاني استفاده كرده و به بررسي تاثير آن بر اين متغيرها مي پردازيم.
مواد و روشها: براي انجام اين مطالعه توصيفي، تحليلي، مداخله اي و آينده نگر تعداد 95 نفر از رانندگان اتوبوسهاي شركت واحد انتخاب شدند. در اين طرح، آنتروپومتري، ارتعاش سنجي، ارزيابي پوسچر رانندگان به متد Rula و بررسي اختلالات اسكلتي عضلاني آنها توسط Body Discomfort Chart انجام شد. ارتعاش سنجي و ارزيابي پوسچر را بعد از استفاده از تشكچه نيز انجام داديم.
نتايج: اسكور نهايي Rula در رانندگان بين 6-2 مي باشد. ميانگين Aeq ارتعاش منتقله به رانندگان در محورهاي X، Y، Z به ترتيب m/s2 2.1380، 1.3932، 30.2105 مي باشد و از مرز كاهش آسايش در استاندارد ISO-2631/1997 يعني (0.9m/s2) بيشتر است. بين متغيرهاي زير رابطه مستقيم يافت شد: ناراحتي گردن با وزن، شاخص جرمي بدن و سن- ناراحتي شانه با وزن و ارتفاع زانو- ناراحتي بازو و آرنج با شاخص جرمي بدن- ناراحتي قسمت تحتاني كمر با سن – ناراحتي باسن با وزن ناراحتي ران و ساق پا با وزن و شاخص جرمي بدن- اندكس بازو با ناراحتي زانو- اندكس مچ دست با ناراحتي قسمت تحتاني كمر- گراند اسكور با ناراحتي شانه و گردن. بين متغيرهاي زير رابطه معكوس يافت شد. ناراحتي قسمت فوقاني و تحتاني كمر، زانو و ساق پا با طول ركبي- ناراحتي بازو با طول اندام فوقاني- ناراحتي آرنج با قد و طول اندام فوقاني- اندكس مچ دست با ارتفاع ركبي- اندكس گردن با ناراحتي ساعد.
بحث و نتيجه گيري: از نتايج بدست آمده در اين طرح مشخص شد كه اضافه وزن و كوتاهي قد از ريسك فاكتورهاي ايجاد اختلالات اسكلتي- عضلاني در رانندگان مي باشند. بنابراين مي توان پيشنهاد كرد كه براي شغل رانندگي افراد لاغر اندام و بلند قد مناسبترند. نتايج آزمون Wilcoxon براي مقايسه اندكسهاي RULA قبل و بعد از تشكچه نشان داد كه اندكسهاي گردن، تنه و اسكور نهايي RULA با استفاده از اين تشكچه كاهش يافته اند. مقايسه نتايج اندازه گيري ارتعاش نيز نشان داد كه اولا ميزان ارتعاش منتقل شده به بدن رانندگان از حداكثر شتاب مجاز در استاندارد ISO-2631/1997 يعني (m/s2 5.06) بالاتر بوده و ثانيا ميانگين Aeq در محورهاي X، Y، Z با استفاده از اين تشكچه به ترتيب (m/s2) 0.2829، 0.1879، 0.021 كاهش يافته است.
كلمات كليدي: ارگونومي، آنتروپومتري، ارتعاش تمام بدن، RULA، BDC