جلوگيري از آلودگيهاي محتمل زيست محيطي پروژه هفت باغ

نويسنده: محمد ملكوتيان
استاد راهنما: سيد محمد شريعت، منصور غياث الدين
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، سيمين ناصري، قاسمعلي عمراني
تاريخ دفاع: 1378/06/09
مدرك: Ph.D مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، گروه مهندسي بهداشت محيط
چكيده: حفاظت محيط زيست از اثرات سوء ناشي از فعاليتهاي انساني و حفاظت جوامع انساني از عوامل سوء آلودگيهاي زيست محيطي و بهبود كيفيت براي حفظ و ارتقاء سطح سلامتي در زمره رسالتهائي است كه مهندسي بهداشت محيط به عنوان شاخه اي از علوم مهندسي عهده دار آن است. طرح عظيم و منحصر به فرد هفت باغ در زمره پروژه هاي عمراني مردمي و مهم كشور است كه با تلفيقي از اتوبان و مجموعه اي از باغات سبز فاصله 5/25 كيلومتري كرمان – ماهان را به هم متصل مينمايد به عنوان يكي از موارد مهم دست اندازي انسان در طبيعت محسوب ميگردد. به منظور جلوگيري از آلودگيهاي محتمل زيست محيطي ناشي از اين طرح تحقيق و بررسي همه جانبه اي در مورد آن به انجام رسيده تا سهم كوچكي از وظيفه فوق به انجام رسد. بررسيهاي انجام شده در مورد شناخت وضع موجود در منطقه مطالعاتي نشان ميدهد :
الف – محيط فيزيكي
- منابع آبهاي زير زميني دشت كرمان- باغين بخش مورد استفاده براي آب شرب شهرهاي كرمان، ماهان، جوپار، محي آباد و روستاهاي مربوط عليرغم افت سالانه 804/0 متر سطح آبهاي زير زميني در اثر بيلان منفي، تغييرات كيفي عمده اي نداشته و لذا افت آب صرفنظر از افزايش خطر نشست زمين تغييرات غير قابل بازگشتي در كيفيت آب ايجاد ننموده و با توجه به برنامه هاي ميان مدت و دراز مدت تامين آب شرب كرمان و كاهش ميزان برداشت و اجراي پروژه هاي تغذيه مصنوعي قابل بازسازي است. در سال 1377 در حدود 29 ميليون متر مكعب فاضلاب به منابع آبهاي زير زميني بخش مياني دشت كه سطح آن به همين علت در حال بالا آمدن است تخليه شده و كيفيت آن روند نزولي دارد.
- موقعيت موجود آلودگي هوا نشان مي دهد كه غلظت ذرات معلق و دي اكسيد ازت در شهر كرمان از رهنمودهاي سازمان بهداشت جهاني و استانداردهاي ايران فراتر رفته و غلظت دي اكسيد گوگرد در حدود رهنمود و مقدار منوكسيد كربن زير حد مجاز مي باشد معهذا روند افزايش وسائط نقليه و مسائل آلودگي ناشي از آن براي منطقه نگران كننده است.
- تراز صوتي در اغلب ايستگاههاي شهر كرمان- ماهان، جوپار از رهنمودهاي سازمان بهداشت جهاني و استانداردهاي ايران فراتر است كه با تمهيداتي بايستي كنترل گردد.
- سيستم جمع آوري و دفع مواد زائد جامد به علت عدم اجراي بازيافت از مبدا توليد، تفكيك غير بهداشتي و غير قانوني در منطقه دچار مشكلات اساسي است و مسائل بهداشتي عديده اي دارد كه بايستي كنترل گردد.
ب- محيط بيولوژيك
- محيط بيولوژيك منطقه مطالعاتي خصوصاً منطقه بلافصل پروژه از تنوع و امتيازات خاصي برخوردار نمي باشد.
- از نقطه نظر اجتماعي- اقتصادي منطقه از رشد 7/3 درصدي جمعيت شهري و 69/0 درصدي جمعيت روستايي برخوردار بوده و طرحهاي شاخصي كه درصد جمعيت جوان و جوياي كار را پاسخ دهد وجود نداشته و به علت كمبود آب بخش كشاورزي نيز از تحول اساسي برخوردار نيست.
ج- محيط فرهنگي
- منطقه از نظر فرهنگي بسيار غني است و با دارا بودن جاذبه هاي توريستي منحصر به فرد از ويژگيهاي خاصي برخوردار است.
با توجه به شناخت وضع موجود نتايج ارزيابي اثرات زيست محيطي (EIA) پروژه نشان مي دهد كه در مرحله اول از چهار گزينه و مسير پيشنهادي، گزينه اي كه هم اكنون طرح آن در حال اجرا است بهترين گزينه مي باشد. امتيازات گزينه در حال اجراي منتخب، در مقايسه با گزينه عدم اجرا بسيار بالا بطوريكه گزينه اجراي پروژه با دارا بودن 167 اثر مثبت و 88 اثر منفي در مقايسه با گزينه عدم اجرا با داشتن 16 اثر مثبت و 91 اثر منفي از برتري ويژه اي برخوردار است.
اين برتري بنحوي است كه حتي عدم اجراي پروژه و رها نمودن محيط زيست منطقه به حال خود تخريب طبيعي آن را تشديد خواهد نمود. در حالي كه اجراي پروژه با رعايت توصيه هاي انجام شده در مورد جلوگيري از آلودگيهاي محتمل زيست محيطي قدمي موثر در راه تحقيق محيط زيست پايدار بوده و در مجموع به حفظ محيط زيست منطقه كمك مي كند. لذا اجراي پروژه قوياً تاييد مي گردد. اين توصيه ها مشتمل است بر اجراي سيستم سپتيك تانك و دفع پساب آن با روش زير سطحي در ويلاها، جلوگيري از تردد وسائط نقليه سنگين عبوري از اتوبان، بازيافت زباله از مبدا و كاربرد روش كمپوست خانگي و يا متمركز براي دفع مواد زائد و جامد فساد پذير، درختكاري طرفين اتوبان به منظور تقليل سطح سر و صداي مزاحم، رعايت حريم خطوط انتقال نيرو و استفاده از روش آبياري قطره اي به منظور صرفه جويي در مصرف آب.
كلمات كليدي: