عوامل موثر بر خود مديريتي ديابت در بيماران ديابتي نوع2: يك استراتژي پيشنهادي در طراحي مداخلات مبتني بر نظريه و الگو

مجله دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي

دوره 9 - شماره 4

نوع مقاله: ---- Unspecified ----
چكيده:

زمينه و هدف: بيماران ديابتي با توجه به ماهيت مزمن بيماري خود، نيازمند توجه مداوم با اتخاذ رفتارهاي خودمديريتي و خود مراقبتي مي باشند. در اين ميان توجه به منحصر به فرد بودن هر بيمار و طرح مراقبتي او در بستر جامعه ضروري است. يكي از ابزارهاي مفيد در راستاي حمايت همه جانبه از بيماران ديابتي نوع 2، ارتقاء رفتارهاي خودمديريتي آنهاست. اين پژوهش با هدف تعيين ميزان اتخاذ رفتارهاي خودمديريتي و عوامل موثر بر آن در بيماران ديابتي نوع 2 انجام يافته است.
روش كار: اين پژوهش يك مطالعه مقطعي است كه در سال 1390در بازه زماني 6 ماهه انجام يافته است. جامعه مورد مطالعه بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 مراجعه كننده به يكي از مراكز ديابت شهر اصفهان، حجم نمونه350 نفر و نمونه گيري به روش مستمر(متوالي) بوده است. ميزان اتخاذ رفتارهاي خودمديريتي بيماران با استفاده از ابزار استاندارد خودمديريتي بر اساس مقياس پنج درجه اي ليكرت اندازه گيري گرديد. داده هاي جمع آوري شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 11.5 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
نتايج: 350 بيمار ديابتي نوع 2 در اين مطالعه شركت نمودند. ميزان پاسخ دهي 88 درصد بود (350.398). سن اكثريت شركت كنندگان در مطالعه بين60-50 سال بود (8.42±55.52) و 54.3 درصد آنها مطابق با معيار سازمان جهاني بهداشت در محدوده مرزي كنترل متابوليك قرار داشتند (1.30±7.72). حيطه هاي خود نظام يافتگي( 6.36±33.6) و تبعيت از رژيم پيشنهادي درماني( 2.9±11.46) به ترتيب بيشترين و كمترين ميانگين نمره را به خود اختصاص دادند. امتياز كلي خودمديريتي در سه سطح مناسب، متوسط و نامناسب با عوامل دموگرافيك مانند جنس، سن، وضعيت تاهل، سطح تحصيلات و خصوصيات مرتبط با سلامت و بيماري مانند سابقه بيماري ديابت، مدت زمان ابتلا به ديابت، وجود بيماريهاي همراه، عوارض ديابت، وضعيت سلامتي عمومي، نوع درمان، درآمد خانواده و HbA1C مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته هاي مطالعه نشان داد كه تمامي عوامل ياد شده فوق به جز سابقه بيماري با اتخاذ رفتارهاي خودمديريتي ارتباط معني داري داشتند(p<0.001). مضاف بر اين، هر بعد از اين ابزار استاندارد با بيشتر متغيرهاي فردي و عوامل مرتبط با بيماري ارتباط معني دار داشتند(p<0.001).
نتيجه گيري: به نظر مي رسد بتوان با اجراي مداخلات توانمندسازي مبتني بر رفتارهاي خودمديريتي در سطوح فردي و اجتماعي در بيماريهاي مزمن، در ارتقاء سلامت فردي و اجتماعي گامهاي مثبتي در راستاي اعتلاء سلامت جامعه برداشته شود.

Factors influencing self-management behavior in type-2 diabetes patients: A strategy proposed to be adopted when planning theory/model based interventions
Article Type: ---- Unspecified ----
Abstract:

Background and Aim: Diabetes mellitus is a widespread disease. Diabetes patients should be fully familiar with the different dimensions of this chronic disease and possess the skills required for self-management and self-care. They should realize that each patient is a different case. It is to be noted that promoting self-management behavior is an essential component of case management in type-2 diabetes mellitus. The objective of this study was to assess self-management behavior of type-2 diabetes patients in Isfahan, Iran and determine factors influencing it.
Materials and Methods: This was a 6-month cross-sectional study conducted in 2011. The study population was type-2 diabetes patients consulting an outpatient diabetes center in Isfahan, Iran. The sample included a group of 350 patients selected by the continuous sampling method. The self-management behavior of the patients was assessed using a diabetes self-management instrument (DSMI), containing questions on 5 domains. The responses were rated on a 5-point Likert scale and SPSS software, version 11.5 was used for analyzing the collected data.
Results: The response rate was 88%. The majority of the patients were 50-60 years (55.52 ± 8.42) old and 54.3% of them demonstrated borderline metabolic control according to the World Health Organization criteria. Mean scores of self-integration, self-regulation, interaction with health professionals and other influential persons, self-monitoring blood glucose, and adherence to recommended regime were 33.67±6.36, 29.09±5.9, 27.08±4.81, 11.71±3.91 and 11.46±2.9, respectively. On the whole, the global diabetes self-management behavior seemed to be not quite desirable (the score was at an intermediate level). Further analysis of the data revealed that self-management behaviors (at 3 levels, namely, desirable, intermediate, and undesirable) had significant associations (p<0.001) with demographic (age, gender, marital status, education level) and health-related (duration of diabetes, diabetes-related diseases, diabetes complications, general health, type of treatment, family income, and serum HbA1C level) variables. Self-management behavior had no association with disease history
Conclusion: Empowerment of patients afflicted with diabetes and, more generally, non-communicable diseases, which are quite prevalent and on the increase, in the area of self-management at the individual and community level will be a vital step towards promotion of health of the population.

قیمت : 20,000 ريال