كاربرد مدل WSBM در حوضه آبريز زاينده‌رود (اصفهان)

مجله آب و فاضلاب

دوره - شماره 58

نوع مقاله: ---- Unspecified ----
چكيده:

ايران مانند اكثر مناطق دنيا، با مشكل كمبود آب و بحران شوري به عنوان دو عامل محدود كننده آبياري پايدار روبروست. از اين رو، مدلWSBM به منظور به كارگيري تفكر جامع استفاده از منابع آب (ديدگاه حوضه‌اي) و تجزيه و تحليل سريع فرآيند تأثير متقابل آب و نمك، تهيه گرديد. در مرحله اول اقدام به واسنجي مدل براي دوره آماري 98-1988 شد و سپس با استفاده از آمار، منابع آب در زمان حال و گذشته مورد آزمايش قرار گرفت. علي‌رغم سادگي اين مدل، مقادير جريان مشاهداتي و شبيه سازي شده به هم نزديك بودند كه اين موضوع نشانگر قابليت و كارآيي مدل براي آزمايش سناريوهاي مختلف بود. اولين سناريو، بررسي تأثير افزايش آب تخصيصي به اصفهان بزرگ در كل حوضه بود. از نظر ميزان كمّي آب در حوضه، اين افزايش قابل چشم‌پوشي بود، زيرا ميزان مصرف آب شرب و بهداشتي، درصد زيادي از كل آب مصرفي حوضه را به خود اختصاص نمي‌دهد. از سوي ديگر ميزان آب برگشتي در اين بخش، بالاست. دومين سناريو، انتقال آب از حوضه‌هاي مجاور، به درة زاينده‌رود به منظور تأمين آب مورد نياز شبكه آبياري جديدالاحداث رودشتين بود. اگر كاهش كيفيت آب رودخانه مشكل ساز نبود، افزايش آب خروجي از سد محدوديت نمي‌داشت. نتايج حاكي از آن بود كه به منظور حفظ كيفيت آب در سطح شوري 2 دسي زيمنس بر متر، دبي متوسط رودخانه بايد از 52 مترمكعب بر ثانيه به 64 مترمكعب بر ثانيه افزايش يافته و حداكثر نياز آبي در فصل آبياري از 85 مترمكعب بر ثانيه به 112 مترمكعب بر ثانيه برسد. در پايان مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه روش اتخاذ شده و مدل تهيه شده براي تجزيه و تحليل سريع و روشن شرايط گذشته، ‌حال و آينده در خصوص مسائل آب و شوري، خشكساليهاي اخير در سطح حوضه و اجراي سناريوهاي محتمل مفيد مي‌باشد.

Application of WSBM Model in Zayanderood Basin (Isfahan)
Article Type: ---- Unspecified ----
Abstract:

Water scarcity and salinization are major threats to sustainable irrigation in Iran as well as other parts of the world. Irrigation schemes are part of a basin and as such, irrigation research must be conducted in a basin context. For the Zayanderood basin in central Iran, a simplified Water and Salinity Basin Model (WSBM) was developed for a quick analysis of river basin processes. The model was calibrated and used for current and past water resources analyses. Despite the simplicity of the model, observed and simulated stream flows were similar, proving that the model could be used for scenario analyses. The first scenario was defined where the effect of an increase of water extraction for Isfahan was evaluated. In terms of basin scale water quantity aspects this increased extraction is negligible as extractions are relatively low and return flows are high. A second scenario was developed to study the additional releases required from the reservoir to provide sufficient water for expansion of the Rudashtain irrigation scheme. If no restriction is imposed on water quality, additional releases from the reservoir are limited. However, if salinity levels are not to exceed 2ds m-1, mean annual water release requirements from the reservoir will increase from 52 to 64 m3 s-1, and peak requirements during the irrigation season will increase from 85 to 112 m3 s-1. Finally, it was concluded that the methodology and the model developed were useful for a swift and transparent analysis of past, current and future water and salt resources, and performing scenario analyses.

قیمت : 20,000 ريال