تحليل بقاي بيماران مبتلا به سرطان دستگاه گوارش و مقايسه ي آن در مدل هاي پارامتري و مدل كاكس

مجله دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي

دوره 8 - شماره 2

نوع مقاله: Original Article
چكيده:

زمينه و هدف: در ايران بيشترين عضو درگير سرطان، دستگاه گوارش است و بيشترين منطقه بروز اين سرطان از حاشيه درياي‌خزر گزارش مي‌شود. مطالعه حاضر با هدف بررسي عوامل موثر برطول عمر بيماران مبتلا به سرطان دستگاه گوارش با استفاده از مدل هاي پارامتري و مدل كاكس و مقايسه ي كارايي آنها انجام شد.
روش كار : اين داده هاي مطالعه آينده نگر از طريق مركز ثبت سرطان بابل كه زير نظر دانشكده ي بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي تهران قرار داشت، جمع آوري شده است. طي اين مطالعه كه بين سال‌هاي 1369 تا 1370 انجام شد، سعي شد موارد سرطان‌ هاي دستگاه گوارش شناسايي شوند. مجموعا اطلاعات 484 بيمار به همراه مشخصه هاي فردي(مانند ، سن ، جنس، سابقه خانوادگي، وضعيت تاهل، وضعيت سيگار كشيدن، شغل، نژاد، وضعيت سواد، محل سكونت، نوع سرطان، وضعيت اقامت) به مطالعه وارد شدند و براي يك دوره 15 ساله تا سال 1385 پيگيري شدند. براي بررسي عوامل مؤثر بر بقاي بيماران از رگرسيون كاكس و مدل هاي پارامتري نمايي، وايبل، لگ نرمال و لگ لجستيك استفاده شد و معيار مقايسه كارايي مدلها، ملاك آكايكه(Akaike) و بررسي مانده ها بود . كليه محاسبات با نرم افزار SAS و STATA انجام و سطح معني داري 05/0 در نظر گرفته شد .
نتايج : نتايج حاصل نشان داد كه 66 درصد از بيماران مرد و 34 درصد زن بودند ميانگين سني در بيماران مرد 59 سال و در زنان 55 سال بود.از تعداد 484 بيمار، 359 نفر(2/74 درصد) مبتلا به سرطان مري و 110 نفر (7/22 درصد) مبتلا به سرطان معده و 15 نفر(1/3 درصد) مبتلا به سرطان كولون بودند. احتمال بقاي يك، سه و پنج ساله بيماران به ترتيب 24% ، 16% و 15% مي باشد. طبق ملاك آكايكه و نيز غير يكنوا بودن ميزان خطر، مدل پارامتري لگ لجستيك در آناليز يك متغيري و نيز در آناليز چند متغيري از مدل كاكس و ديگر مدل هاي پارامتري كارايي بهتري داشت.
نتيجه گيري: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد كه سابقه خانوادگي سرطان و جنسيت بيماران مي تواند به عنوان عوامل خطر قوي در ايجاد سرطان دستگاه گوارش مد نظر قرار گيرد. با توجه به اينكه فرض خطرات متناسب در مورد داده هاي مورد مطالعه رد مي شود و نيز با توجه به مقايسه هاي انجام شده، مدل لگ نرمال و مدل لگ لجستيك هم در تحليل چند متغيري و هم در تحليل تك متغيري نتايج تقريبا مشابهي داشتند. اما بر اساس معيار آكايكه و نيز بررسي نمودار مانده ها، مدل لگ لجستيك در ميان مدل هاي پارامتري بهترين برازش را دارد و مي تواند به عنوان جايگزين مدل كاكس در تعيين عوامل موثر بر بقاي بيماران مبتلا به سرطان دستگاه گوارش به كار رود.

Comparison of Survival analysis of Gastrointestinal Cancer patients using parametric and Cox models
Article Type: Original Article
Abstract:

Background and Aim: The most common cancer in Iran is digestive system cancer, the highest incidence of which is reported from the Caspian Sea littoral. This study aimed to determine factors affecting the survival of patients with gastrointestinal cancer using the Cox and parametric models; the 2 models were compared.
Materials and Methods: This survey was a prospective study conducted between 1990 and 1991. Data were collected through the Cancer Registry Center in Babol, which functions under supervision of the School of Public Health and Institute of Public Health Research, Tehran University of Medical Sciences. We tried to identify cases of gastrointestinal cancers. The individual characteristics of 484 patients, namely, age, sex, family history, marital status, smoking status, occupation, ethnicity, medication status, education, residence (urban, rural), and type of cancer were recorded. The patients were followed up for a period of 15 years, i.e., until 2006 year. To determine the effective factors on survival of patients, the Cox model and parametric models such as exponential, weibull, log-normal, log-logistic, and the AIC criteria and residuals were used to compare the effectiveness of the models. The SAS and STATA software were used for data analysis, with a significant level of 0.05.
Results: Sixty-six percent of the patients (total n=484) were males and 34% females, with a mean age of 59 and 55 years, respectively. Their distribution according to type of cancer was as follows: esophageal cancer, 359 (74.2%); stomach cancer, 110 (22.7%); colorectal cancer, 15(3.1%). Estimated one-, three-, and five-year survival rates were 24%, 16% and 15%, respectively.
Conclusion: The results of this study reveal that gender and family history can be strong risk factors for GI cancer. Log-normal and log-logistic models in multivariate and univariate analyses gave almost similar results. However, based on AIC criteria and residuals analysis, the log-logistic model gives the best fit as compared to other parametric models and can be used instead of the Cox model for determining factors affecting survival of patients with gastrointestinal tract cancer.

قیمت : 20,000 ريال