روند تحقيقات علوم دارويي در ايران در مقايسه با كشورهاي خاورميانه و آفريقاي شمالي: يك مطالعه علم‌سنجي

مجله مديريت اطلاعات سلامت

دوره 6 - شماره 2

نوع مقاله: ---- Unspecified ----
چكيده:

مقدمه: با توجه به نقش اساسي داروها در سلامت جامعه، تحقيقات علوم دارويي جايگاه ويژه‌اي در نظام ملي پژوهش سلامت كشورها دارد. از طرف ديگر، سياست‌گزاري و برنامه‌ريزي براي فعاليت‌هاي پژوهشي آتي، نيازمند ارزيابي توصيفي و نقد توليد علم در دهه‌هاي گذشته است. هدف از انجام مطالعه حاضر، ارزيابي روند تحقيقات علوم دارويي ايراني منتشر شده در نشريات بين‌المللي و مقايسه آن با ساير كشورهاي خاورميانه و آفريقاي شمالي از طريق تحليل علم‌سنجي در طي سال‌هاي 1996 لغايت 2006 ميلادي بود.
روش بررسي: پژوهش حاضر يك مطالعه بوم‌شناختي و ابزار مطالعه، پايگاه‌هاي داده‌اي ISI: Web of Science، Scopus و (International Pharmaceutical Abstract (IPA) بود. مستندات نمايه شده در حيطه موضوعي علوم دارويي (داروسازي، فارماكولوژي، سم‌شناسي و شيمي دارويي) طي 11 سال (2006-1996 ميلادي) براي ايران و 13 كشور منطقه خاورميانه و آفريقاي شمالي در اين سه پايگاه مورد جستجو قرار گرفته، از نظر كمي اندازه‌گيري و تحليل شد. تحليل داده‌ ها با استفاده از دو نرم ‌افزار Excel و SPSS انجام گرفت.
يافته‌ها: در مجموع 11 سال اخير، كشور ايران از نظر تعداد اسناد علوم دارويي نمايه شده در بين كشورهاي خاورميانه و آفريقاي شمالي در هر سه پايگاه داده‌اي WOS، Scopus و IPA رتبه دوم را پس از كشور مصر دارد. تحليل روند مستندات علوم دارويي پايگاه‌هاي مذكور در طي اين سال‌ها بيانگر آن است كه در سال‌هاي 2004 تا 2006، رتبه ايران در دو پايگاه WOS و Scopus به مقام اول ارتقا يافته و اين موضوع در سال‌هاي 2005 و 2006 در پايگاه IPA نيز صادق است. رتبه‌بندي تعداد تطبيق يافته اسناد علوم دارويي كشورهاي مورد مطالعه بر اساس درآمد ناخالص ملي (GDP) و جمعيت هر كشور، بيانگر رتبه چهارم ايران در پايگاه داده‌اي Scopus و IPA و رتبه پنجم در پايگاه داده‌اي WOS است.
نتيجه‌گيري: در سال‌هاي اخير كشور ايران از نظر توليد مطلق علوم دارويي در بين كشورهاي مورد مطالعه توانسته است به رتبه اول دست يابد. حفظ اين مقام در سال‌هاي آينده، نيازمند برنامه‌ريزي و توجه كافي به بهره‌برداري از پتانسيل دانشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتي در حوزه علوم دارويي و علوم بين ‌رشته‌اي است.

The Trend of Pharmaceutical Research in Iran Compared to Middle East and North Africa: A Scientometrics Study
Article Type: ---- Unspecified ----
Abstract:

Introduction: The purpose of this study was to evaluate the Iranian trend of research in pharmaceutical sciences published in international publication and to compare it with that in other countries in the Middle East and North Africa in 1996-2006 through scientometrics methods.
Methods: In this ecological study, the data were extracted from ISI: Web of Science, Scopus and International Pharmaceutical Abstract (IPA) databases. The indexed documents of authors from Iran as well as 13 other regional and North African countries in mentioned databases in the fields relevant to pharmaceutical sciences including pharmacy, pharmacology, toxicology and medicinal chemistry in the last 11 years (1996-2006) were retrieved and quantitatively analyzed.
Results: Analysis of indexed pharmaceutical documents from the Middle East and North African countries (1996-2006) showed that Iran ranks second in the ISI/WOS, Scopus and IPA. However, Iran has achieved the first rank in the WOS and Scopus in the years 2004-2006 and in IPA in the last two years (2005-2006). Ranking of normalized indexed pharmaceutical documents based on GDP and population showed Iran fell to the forth rank in Scopus and IPA and the fifth in WOS.
Conclusion: Iran has managed to stand on the first place of science production within the field of pharmaceutical sciences among Middle East and North Africa in the last 11 years. Maintenance of the acquired rank requires planning and paying enough attention to utilization of research potentials of universities and research centers within the field of pharmaceutical sciences and the interdisciplinary sciences.

قیمت : 20,000 ريال