بررسي خاصيت تحريكي دفعي توري‎هاي آغشته به سه نوع حشره‎كش پايروتروئيد روي آنوفل استفنسي در شرايط آزمايشگاهي

طب جنوب، دوماهنامه پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني بوشهر

دوره 8 - شماره 2

نوع مقاله: ---- Unspecified ----
چكيده:

زمينه: پديدة تحريكي دفعي (Excito-repellency) ناشي از اثرات برخي حشره‎كش‎ها بنا به نظر برخي از محققين در قطع سيكل انتقال مالاريا مهم تلقي مي‎شود. هـمچنين خـاصيت دفـعي برخي از حشره‎كش‌ها باعث جلوگيري از ورود پشه به اماكن سمپاشي شده مي‌گردد و در طولاني مدت باعث تغيير در نسبت‌هاي آندوفيلي و اگزوفيلي مي‌شود.
مواد و روش‌ها: تغييرات عمده‌اي در طرح اوليه E-R test boxes داده شد، بطوري كه در داخل قفس مواجهه كه از جنس آلومينيم بود يك هولدر (توري سيمي استوانه‎اي شكل به شعاع 10 سانتي‎متر) قرار داده شد كه يك عدد خوكچه هندي در آن قرار داشت و توري‎هاي آغشته به حشره‎كش و توري‎هاي شاهد روي آن كشيده مي‎شدند و خوكچه در وضعيتي بود كه پشه‎ها به راحتي قادر بودند از روي آن خونخواري نمايند. همچنين در قسمتي از بدنه قفس مواجهه، محلي جهت نصب تلة پنجره‎اي خروجي پيش بيني گرديده بود. توري‎هاي آغشته به حشره‎كش لامبداسيهالوترين در سه غلظت 5/12، 25 و 50 ميلي‎گرم در متر‎مربع، دلتامترين 5/12، 25 و 50 ميلي‎گرم و سيفلوترين 40، 80 و 100 ميلي‎گرم در متر‎مربع و شاهد در آزمايشگاه با روش غرقاب سازي تهيه گرديد. تعداد پشه‎هاي يافت شده در تلة پنجره‎اي خروجي، نسبت خونخواري، نسبت بقاء و نسبت بهبودي پشه‌ها به عنوان معيار تحريكي دفعي اين توري‎ها مورد توجه قرار گرفت.
يافته‎ها: با افزايش غلظت حشره كش‎ها ميزان تحريكي- دفعي بيشتر شد (05/0 >P ). نسبت خونخواري پشه‎هاي مواجهه با توري آغشته به حشره‎كش لامبداسيهالوترين، دلتامترين و سيفلوترين در دوز استاندارد سازمان جهاني بهداشت (25 ميلي‎گرم در متر‎مربع) به ترتيب 15 درصد، 3/5 درصد و 3/9 درصد و در كنترل 3/41 درصد بود. همچنين نسبت ورود پشه‎ها به تلة پنجره‎اي در زمان مواجهه با توري‎هاي آغشته به حشره كش‎هاي لامبداسيهالوترين، دلتامترين و سيفلوترين با دوز استاندارد سازمان جهاني بهداشت به ترتيب 2/18 درصد، 2/11 درصد و 7/19 درصد و در شاهد 4/1 درصد بدست آمد. نسبت بازماندگان (Survival Rate) در پشه‎هايي كه مواجهه با توري‎هاي آغشته به حشره كش با دوز استاندارد داشته‎اند براي، لامبداسيهالوترين 2/63 درصد، دلتامترين 9/34 درصد و حشره‎كش سيفلوترين 67 درصد و پشه‎هاي موجود در قفس كنترل 9/98 بود.
نتيجه‎گيري: دلتامترين براي آغشته سازي پشه بندها براي مبارزه با آنوفل استفنسي به نسبت لامبداسيهالوترين و سيفلوترين از نظر كاهش ميزان خونخواري، نسبت بهبودي و ميزان بقاء مؤثرتر است.

The excito –repellency effect of pyrethroid insecticide-treated bednets on An. stephensi under laboratory condition
Article Type: ---- Unspecified ----
Abstract:

Background: The excito-repellency effect due to the application of some insecticides is important in interrupting the malaria transmission cycle. The repellency effect of some insecticides also inhibits the entry of mosquitoes into sprayed houses, which in long-term causes alteration in endophilic and exophilic rates.
Methods: In this study, a modified excito-repellency (E-R) test box was used. In order to standardize this system, a number of methods and techniques were considered to evaluate the mosquitoes’ reaction to pyrethroid-impregnated nets. A cylindrical guinea – pig holder made up of aluminum mesh was placed within the exposure chamber. Treated and untreated nets covered this holder so that the guinea pig was available to mosquito for bloodfeeding. An exit trap was devised on the rear side of the exposure chamber. Nets were impregnated with lambdacyhalothrin insecticide at the concentrations of 12.5, 25 and 50 mg/m2, deltamethrin at 12.5, 25 and 50 mg/m2 and cyfluthrin at 40, 80 and 100 mg/m2 or unimpregnated in laboratory by standard dipping procedure. The bloodfeeding rate, exit rate, survival rate, mortality rate and recovery rate of mosquitoes were considered.
Results: The results obtained using one-way analysis of variance (ANOVA) reflects a significant difference in excito-repellency of tested insecticides (p<0.05). The bloodfeeding rate of exposed mosquitoes to nets treated with lambdacyhalothrin, deltamethrin and cyfluthrin at standard dose of 25 mg/m2 were 15%, 5.3%and 9.3% respectively; the exit rates were also 18.2%, 11.2% and 19.7%, and it was 98.9 % in the control group. The survival rate of mosquitoes was 63.2%, 34.9% and 67%, respectively. The bloodfeeding and exit rates for control group were 41.3% and 1.4%, respectively.
Conclusion: The excito-repellency evaluation revealed that the deltamethrin-impregnated net was more effective on An. stephensi than lambdacyhalothrin and cyfluthrin insecticides, under laboratory conditions.

قیمت : 20,000 ريال