بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي نيم‌رخ حسي دان فرم مدرسه

فصلنامه پژوهشي توانبخشي

دوره 18 - شماره 3

نوع مقاله: Original Article
چكيده: هدف: پردازش حسي به دريافت، تنظيم و انسجام اطلاعات حسي به صورت متوالي و توليد پاسخ سازشي اشاره مي‌كند. افراد براي كاركرد مناسب در محيط و شركت در فعاليت‌هاي روزانه زندگي به توانايي پردازش حسي مناسب نياز دارند. مدل پردازش حسي دان شامل دو سازه مي‌شود. سازه اول آستانه‌هاي عصب شناختي و سازه دوم خودگرداني است. هنگامي‌كه اين دو پيوستار به هم وصل مي‌شوند، چهار الگوي اساسي از پردازش حسي ظاهر مي‌شود. اين چهار الگو عبارتند از: حس‌جويي شامل بازنمايي آستانه‌هاي بالا و راهبرد خودگرداني فعال، اجتناب حسي شامل آستانه‌هاي پايين و راهبرد خودگرداني فعال، حساسيت حسي شامل آستانه‌هاي پايين و راهبرد خودگرداني منفعل و ثبت پايين شامل بازنمايي آستانه‌هايي بالا و راهبرد خودگرداني منفعل. الگوهاي پردازش حسي در هر گروه سني از خردسالي تا بزرگ‌سالي ديده مي‌شود. اين الگوها در افراد با ناتواني مانند اوتيسم، اختلال نقص توجه يا بيش‌فعالي، اسكيزوفرنيا، نشانگان آسپرگر و اختلال‌هاي تحولي و يادگيري در مقايسه با افراد بدون ناتواني متمايز است. پرسش‌نامه حسي دان فرم مدرسه براي بررسي الگوهاي پردازش حسي در كودكان تهيه شده است. از آنجا كه پردازش حسي نقش مهمي در زندگي روزانه افراد ايفا مي‌كند، هدف پژوهش حاضر تعيين روايي و پايايي نيم‌رخ حسي دان فرم مدرسه در كودكان و دانش‌آموزان 3 تا 11 سال است. 
روش بررسي: پژوهش حاضر از نوع توصيفي‌تحليلي (مقطعي) است. جامعه آماري شامل تمامي كودكان و دانش‌آموزان 3 تا 11 سال و 11 ماه شهر تهران بود كه در سال تحصيلي 94-95 مشغول به تحصيل بودند يا در مهدكودك‌ها حضور داشتند. نمونه شامل 384 كودك و دانش‌آموز مي‌شد كه از طريق نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. از پرسش‌نامه نيم‌رخ حسي دان فرم مدرسه براي جمع‌آوري داده‌ها استفاده شد. نيم‌رخ حسي فرم مدرسه يك ابزار اندازه‌گيري استانداردشده براي سنجش توانايي‌هاي پردازش حسي كودكان و دانش‌آموزان در كلاس و محيط مدرسه است كه دان آن را ساخته است. اين پرسش‌نامه براي دامنه سني 3 سال تا 11 سال و 11 ماه قابل استفاده است و معلمان و مربيان آن را تكميل مي‌كنند. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از آمار توصيفي ميانگين و انحراف استاندارد و براي استنباط از داده‌ها از تحليل عاملي تأييدي و آلفاي كرنباخ استفاده شد. 
يافته‌ها: براي بررسي روايي سازه پرسش‌نامه پردازش حسي از تحليل عامل تأييدي استفاده شد. نتايج نشان داد كه پرسش‌نامه پردازش حسي و چهار عامل آن روايي سازه دارد (p<0.001). براي بررسي پايايي پرسش‌نامه از همساني دروني (آلفاي كرونباخ) استفاده شد. مقادير آلفاي كرونباخ براي كل پرسش‌نامه 0.879، ثبت حسي 0.818، حس‌جويي 0.885، حساسيت حسي0.825 و اجتناب حسي 0.812 بود. بنابراين مي‌توان گفت كه پرسش‌نامه و چهار عامل آن پايايي مطلوبي دارد. 
نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه نيم‌رخ حسي دان روايي و پايايي مطلوبي دارد. كودكان مدت‌زمان زيادي از روز را در مدرسه و مهدكودك سپري مي‌كنند. نيم‌رخ حسي دان فرم مدرسه ابزار مفيدي براي سنجش الگوهاي پردازش حسي در محيط مدرسه و مهدكودك است؛ بنابراين كاردرمانگران در محيط‌هاي باليني و روان‌شناسان در محيط‌هاي آموزشي مي‌توانند از اين ابزار استفاده كنند. اطلاعات به‌دست‌آمده از اين پرسش‌نامه هم مي‌تواند ارزش تشخيصي داشته باشد و هم در طراحي برنامه آموزشي و فضاي كلاسي استفاده شود.
Psychometric Properties of Dunn's Sensory Profile School Companion
Article Type: Original Article
Abstract: Objective Sensory processing refers to reception, adjustment, and integration of sensory information sequentially and generates adaptive responses. People need to have appropriate sensory processing abilities for functioning adequately in the environment and be able to participate in activities of daily living. Dunn's sensory processing model consists of two constructions. The first construction involves neurological thresholds, and the second construction concerns self-regulation. When the two continuums are connected, four basic patterns of sensory processing appear. The four models are: sensation seeking (including representation of high thresholds and active self-regulation strategy), sensory avoiding (including representation of low thresholds and active self-regulation strategy), sensory sensitivity (including representation of low thresholds and passive self-regulation strategy), and low registration (including representation of high thresholds and passive self-regulation strategy). Sensory processing patterns can be seen in each age group from infancy to adulthood. These patterns are different for people with disabilities such as autism, attention deficit disorder/hyperactivity disorder, schizophrenia, Asperger syndrome, developmental disorders, and learning disabilities compared to those without disability. Dunn sensory profile school companion is provided to assess sensory processing patterns in children. As sensory processing plays an important role in the daily life of people, the purpose of this study was to determine the validity and reliability of Dunn's sensory profile school companion in children and students in the age group of 3-11 years.
Materials & Methods The study was a descriptive-analytical one. The population consisted of all children and
students aged between 3 and 11 years and studying in Tehran schools in the academic year 94-95 and those who attended preschools. The sample consisted of 384 children and students who were selected through multi-stage cluster sampling. Dunn's sensory profile companion was used to collect data. Dunn's sensory profile companion is a standardized measurement tool for assessing sensory processing abilities of children and students in the classroom and school and preschool environment. This tool was built by Winne Dunn. This profile are using for age range from 3 years to 11 years and 11 months and be completed by teachers and educators . Descriptive statistics such as mean and standard deviation were used for data analysis and confirmatory factor analysis, and Cronbach's alpha was used to draw inferences from the data.
Results Confirmatory factor analysis was used to assess the validity of the sensory processing profile school companion. The results showed that sensory processing profiles are school companion and four factors had construct validity (P<0.001). Internal consistency (Cronbach's alpha) was used to evaluate the reliability. Cronbach’s alpha for the entire questionnaire was 0.879, and for sensory registration, sensation seeking sensory sensitivity and sensory avoiding was (0.818) (0.885), (0.825) (0.812), respectively. Thus, this confirms that the sensory processing profile school companion and four factors are reliable.
Conclusion The results showed that Dunn's sensory profile has good reliability and validity. Dunn's sensory profile is a useful tool for assessing sensory processing patterns in school and kindergarten settings, and can be used by occupational therapists in clinical environments and by psychologists in educational environments. Information obtained from this profile can have diagnostic value and could also be used for the design of curriculum and classroom space.
قیمت : 20,000 ريال