بررسي عوامل مرتبط با رفتارهاي پيشگيري‌كننده از پوكي استخوان براساس الگوي اعتقاد بهداشتي (HBM) در زنان 49-20 ساله شهر يزد

طلوع بهداشت(فصلنامة پژوهشي دانشكده بهداشت يزد)

دوره 15 - شماره 2

نوع مقاله: Original Article
چكيده:

مقدمه: بيماري پوكي استخوان يكي از شايع‌ترين مشكلات سيستم عضلاني- اسكلتي و نوعي اختلال متابوليكي استخوان مي‌باشد كه معمولاً بدون علامت بوده و در صورت عدم پيشگيري و درمان، اولين بار خود را با شكستگي استخوان نشان مي­دهد. هدف از اين مطالعه، بررسي عوامل اجتماعي مرتبط با رفتارهاي پيشگيري‌كننده از پوكي استخوان در زنان بر اساس مدل اعتقاد بهداشتي مي‌باشد.
روش بررسي: اين پژوهش يك مطالعه توصيفي است كه به صورت مقطعي انجام گرديد. جامعه مورد بررسي شامل 278 نفر از افراد مراجعه‌كننده به مراكز بهداشتي-درماني وابسته به دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد بودند. گردآوري اطلاعات توسط پرسشنامه و به صورت خودگزارش‌دهي تكميل گرديد. پايايي و روايي پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفت و تاييد گرديد. داده­ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 16 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند و در انجام آن از آزمون­هاي آماري كروسكال واليس همراه با آزمون تعقيبي دان، من ويتني، ضريب همبستگي اسپيرمن، تحليل رگرسيون استفاده شد.
يافته‌ها: در ميان رفتارهاي پيشگيري‌كننده از پوكي استخوان بيشترين فراواني مربوط به عدم مصرف سيگار يا در معرض آن قرار گرفتن و كمترين فراواني مربوط به انجام فعاليت بدني منظم در طول هفته مي­باشد. بر اساس ضريب همبستگي اسپيرمن، ميزان آگاهي، منافع درك شده، راهنما براي عمل و خودكارآمدي با عملكرد زنان در خصوص رفتارهاي پيشگيري‌كننده از پوكي استخوان همبستگي مثبت و مستقيم و موانع درك شده با عملكرد زنان همبستگي معكوس و معني‌داري داشت (P<0.001)در مجموع متغيرهاي الگو 36% از واريانس رفتارهاي پيشگيري‌كننده را پيش‌بيني نمودند و از ميان اين متغيرها سازه خودكارآمدي قوي‌ترين پيش‌بيني‌كننده رفتار بود (P=0.000).
نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج به دست آمده، ارائه برنامه‌هاي آموزشي مناسب با تأكيد بر افزايش آگاهي و همچنين بالا بردن سطح سازه‌هاي مدل اعتقاد بهداشتي و كاهش موانع در زمينه بيماري‌هايي چون پوكي استخوان توسط كادر مراكز بهداشتي درماني پيشنهاد مي­شود.